σιτηρά

Μονόκκοκο σιτάρι (triticum monococcum), ποικιλία Καπλουτζάς

Το μονόκκοκο σιτάρι  είναι είδος ντυμένου σιταριού και σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα καλλιεργούταν στην Ελλάδα, μαζί με το δίκοκκο ντυμένο σιτάρι και το κριθάρι, κατά την Προκεραμική Νεολιθική εποχή (7000-3500π.Χ). Έχει βρεθεί σε ανασκαφές στο Καραμπουρνάκι της Θεσσαλονίκης, τη Θεσσαλία και σε διάφορες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας. Απανθρακωμένοι σπόροι από μονόκοκκο σιτάρι και βελανίδια έχουν βρεθεί σε ειδικούς λάκκους αποθήκευσης και σε ειδικούς αποθηκευτικούς πίθους στον προϊστορικό οικισμό στο Αρχοντικό Γιαννιτσών.

 

 φωτο

 

 Η επιμονή στην καλλιέργειά του στην διάρκεια της Νεολιθικής αλλά και της Εποχής του Χαλκού στην Ελλάδα ίσως οφείλεται στην αντοχή του φυτού στο ψύχος και την ξηρασία, την προσαρμοστικότητά του στις εδαφικές συνθήκες καθώς και την ανθεκτικότητά του σπόρου σε προσβολές από έντομα και τρωκτικά. 

φωτο

Χαρακτηριστικό της ποικιλίας αυτής είναι δυνατότητα κατανάλωσης των προϊόντων, από αυτούς που παρουσιάζουν δυσανεξία στην γλουτένη καθώς έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε γλουτένη. Όπως όλες οι παλιές ποικιλίες έχει μικρή στρεμματική απόδωση αλλά εξαιρετικά εύγευστο σπόρο.

φωτο

Ο όρος Ζέα, που χρησιμοποιείται τελευταία, δεν είναι είδος σιταριού αλλά ομάδα σιτηρών στην οποία ανοίκει το μονόκκοκο σιτάρι (από συνέντευξη του Παναγιώτη Σαϊνατούδη, υπεύθυνου του 'Πελίτι', στο "ρεπορτάζ χωρίς σύνορα").

Πηγές
-Ετήσια περιοδική έκδοση "Κατά τόπους αγροκτήματα" (αφιέρωμα στο σιτάρι) (τεύχος 5, 2005-2006) και "Κατά τόπους αγροκτήματα" (αφιέρωμα στα σιτηρά) (τεύχος 11, 2011-2012) του Πανελλαδικού Δικτύου για την Διάδοση και Διάσωση των Ντόπιων Ποικιλιών 'Πελίτι'
- Ιστοσελίδα: Βιολογικό Αγρόκτημα Αδελφών Κιζιρίδη
- http://www.angelfire.com/pro/delfoi/page1-2.htm 

Kαλλιεργητές: Γιώργος Δούμος, Αδελφοί Κιζιρίδη





Δίκκοκο σιτάρι (ποικιλία farro ή emmer ή spelta)

φωτο